Presentatie

In een eeuw tijd is er een enorme vooruitgang geboekt door de geneeskunde, evenals door de verbetering in hygiëne en materieel comfort en is zo onze levensverwachting aanzienlijk vergroot. Aan het einde van de XXI eeuw schatten experts dat 10% van de mensen die in 2000 zijn geboren, waarschijnlijk honderdjarig worden.

Als iedereen zich kan verheugen over deze observaties, moet ervoor nog worden voor gezorgd dat deze laatste fase van het ouder worden in de best mogelijke omstandigheden zal plaatsvinden. Met andere woorden, de mens zal voor een enorme uitdaging staan, die erin bestaat om steeds ouder te worden en zo lang mogelijk het optreden van verschillende ongemakken of ziektes die onverbiddelijk gepaard gaan met het natuurlijke verschijnsel van veroudering uit te stellen. Het is gemakkelijk te raden wat de rampzalige economische gevolgen zouden kunnen zijn voor onze samenlevingen als we deze kwestie zouden missen. In deze context lijkt het erop dat één element een sleutelrol zal spelen: een dieet dat rijk is aan beschermende antioxidanten.

Zuurstof: goed en slecht, een kwestie van balans

Onze cellen functioneren alleen optimaal onder specifieke temperatuur omstandigheden, pH en concentratie van zuurstof en andere substraten. Zuurstof is essentieel om alle nodige energie te produceren die de cel nodig heeft om zijn verschillende functies uit te voeren. De prijs die moet worden betaald voor deze energie is echter belangrijk, omdat dezelfde zuurstof tegelijkertijd leidt tot de vorming van toxische zuurstofderivaten genaamd “vrije radicalen”.

Wanneer de vrije radicalen aanvallen, zijn antioxidanten in de verdediging

Bij fysiologische concentratie hebben vrije radicalen een belangrijke fysiologische rol. Indien ze geproduceerd worden in een te groot aantal, zijn ze erg reactief en tasten ze lipiden, DNA en eiwitten aan.

Om zichzelf te beschermen, heeft het lichaam antioxidatie- afweer ontwikkeld:

• enzymen, proteïnen;
• sporenelementen (selenium, zink);
• kleine moleculen zoals vitamine A, C, E, flavonoïden of glutathion.

Het draait allemaal om balans

Het fenomeen van veroudering is onvermijdelijk gekoppeld aan een toename van oxidatieve stress, dat wil zeggen het progressieve verlies van het lichaam om de balans te behouden tussen de vorming van vrije radicalen en het niveau van antioxidanten. Wanneer dit evenwicht wordt verstoord, treden er “oxidatieve” modificaties op de hierboven genoemde substraten op. Deze reacties zijn betrokken bij het verlies van natuurlijke fysiologische functies (gehoor, zicht, geheugen) maar ook bij de ontwikkeling van veel zwaardere pathologieën zoals kanker, diabetes of hart- en vaatziekten.

Kortom, wetenschappelijke experts worden meer en meer eens dat een regelmatige inname van antioxidanten via een dieet of via supplementen (onder medisch toezicht) een van de eerste handelingen is die we moeten nemen bij de preventie van onze gezondheid. Veroudering, maar op voorwaarde dat het in de beste condities en fysiek comfort mogelijk wordt gemaakt door de voeding.

Ja, maar welke voeding?

Huidig onderzoek wijst uit dat een zeer regelmatige inname van groenten en fruit rijk aan antioxidanten onmiskenbare positieve effecten op de gezondheid heeft, voornamelijk door de incidentie van allerhande soorten kanker aanzienlijk te verminderen.

Er moet voor worden gezorgd dat de hoeveelheid antioxidanten in deze voedingsmiddelen wel degelijk de verwachte hoeveelheid is.

Deze reflectie moet zowel de producent, de distributeur als de consument van groenten en fruit betrekken. Tussen het moment van de oogst en serveren op het bord, kunnen vele stappen het antioxidantgehalte van deze voedingsmiddelen aanzienlijk veranderen: plaats en temperatuur van conservering, koken, blootstelling aan het licht…

Tegelijkertijd zien we steeds meer hoe verschillende producten (water, yoghurt, …) op de markt verschijnen, verrijkt met antioxidanten die vaak worden geëxtraheerd uit fruit (zwarte bes, cranberry, bosbes …). Het gehalte aan antioxidanten is echter nooit weergegeven op dit type product.

Er bestaan ook voedingssupplementen. Wat is hun echte antioxidantcapaciteit?

Op basis van deze gegevens is het daarom noodzakelijk om hulpmiddelen ter beschikking te hebben om de globale antioxidantcapaciteit van natuurlijk rijk of verrijkt voedsel met antioxidanten te evalueren om de kwaliteit van het product te garanderen. Dit is des te noodzakelijker omdat deze analyses producenten in staat zullen stellen dergelijke voedingssupplementen te ontwikkelen die voldoen aan de Europese regelgeving inzake voedings- en gezondheidsclaims.

Daartoe biedt CEDEVIT, in samenwerking met onderzoekers die gespecialiseerd zijn op het gebied van antioxidanten (Antioxidant Nutrition & Health Platform van het CHU Luik), aan de voedingsmiddelenindustrie verschillende krachtige analyses van de status van antioxidanten van voedingsmiddelen.